Nadine Faes

“Tolken voelt voor mij niet als werken. Ik ben dankbaar dat ik het mag doen.”

 

“Tolken voelt voor mij niet als werken. Ik ben dankbaar dat ik het mag doen.”

Aan het woord is Nadine, beëdigd tolk Spaans en Engels. Na een carrière in de IT koos ze bewust voor een richting die beter bij haar past: taal en mensen verbinden. Inmiddels werkt ze als zelfstandig tolk in België, vaak bij rechtbanken of de politie.

Nadine werkte jarenlang in de IT, maar voelde dat haar echte passie ergens anders lag. “Ik heb altijd liefde gehad voor talen en culturen,” vertelt ze. Die interesse zat er al vroeg in. Ze studeerde talen, reisde veel en raakte na het zien van de film Buena Vista Social Club zo gefascineerd door Cuba dat ze Spaans ging leren. “Als ik op reis ga, vind ik het een voorwaarde dat ik met mensen kan spreken.”

Tijdens haar vrijwilligerswerk zag ze voor het eerst een tolk aan het werk. “Toen dacht ik: wauw, hoe mooi is het om die brug te mogen zijn tussen twee partijen.” Dat moment bleef hangen. Ze liet zich omscholen en startte als zelfstandig tolk. “Ik kan mijn eigen tijd indelen en doe werk waar mijn hart van aangaat. Een droom die uitkomt!”

Tolken in de rechtbank

Een groot deel van Nadines werk speelt zich af in rechtbanken en bij de politie. Dat was geen bewuste keuze. “Er is daar in België een grote nood aan tolken. Zo ben ik er eigenlijk ingerold.” Ze volgde een opleiding tot beëdigd tolk voor Belgische rechtbanken aan de Universiteit van Gent en voelt zich er inmiddels thuis. “Het is heel afwisselend; er is echt een nieuwe wereld voor me opengegaan.”

Maar die wereld brengt haar ook in heftige situaties. Een van haar eerste opdrachten maakte direct indruk. “Ik wist vooraf alleen de taal en de locatie. Tijdens de zitting bleek dat het ging om een man die ervan werd verdacht zijn vriendin te hebben vermoord. Dat was echt even schrikken.” Toch deed ze wat nodig was. “Je gaat in een soort automatische piloot en focust je op de boodschap.” Na die eerste ervaring heeft Nadine wel haar lesje geleerd: “Nu vraag ik altijd naar de context. Ik maak terminologielijsten per domein en neem die vlak voor een opdracht nog eens door.”

Waar Nadine het meest trots op is? Een assisenzaak waarin ze zes dagen lang tolkte. “Dat was heel pittig,” vertelt ze. “Maar we deden het met twee tolken, zodat we konden afwisselen.” Die opdracht voelt voor haar als een mijlpaal. “Ik ben de afgelopen jaren gegroeid van korte opdrachten naar dit soort zaken. Dat is de kers op de taart.”

"Anderstaligen kunnen door mij in hun eigen woorden vertellen wat er speelt. Ik voel dat zij daardoor direct rustiger worden."

Tolk Nadine

Het verschil maken op kwetsbare momenten

Via Global Talk tolkt Nadine ook voor de geestelijke gezondheidszorg. Daar ervaart ze de impact van haar werk misschien nog wel het sterkst. “Bijvoorbeeld bij mensen die een trauma hebben of worstelen met zelfmoordgedachten. Zij kunnen door mij in hun eigen woorden vertellen wat er speelt en ik voel dat diegene daardoor rustiger wordt.”

Dat maakt Nadines werk waardevol, maar zorgt er ook voor dat opdrachten haar bijblijven. Zoals een zaak waarbij uitgebuite arbeiders werden bevrijd na een lange opsluiting. “Ze waren enorm dankbaar, maar ik merkte dat ze hadden geleden. Onder andere doordat ze last hadden van het felle licht dat naar binnen scheen. Dat greep me echt aan.” Om daarmee om te gaan, heeft Nadine haar eigen manieren. “Na een opdracht ga ik vaak fietsen om mijn hoofd leeg te maken. Ook heb ik een mentale ‘bloemenkrans’ om me heen. Mijn beschermlaag waar niet alles binnenkomt.”

Die beschermlaag is nodig als tolk. “In rechtbanken is de werkdruk hoog en een tolk vertraagt het proces. Daardoor word je soms genegeerd of verwachten mensen dat je alles vlekkeloos vertaalt.” Toch blijft ze professioneel. “In het begin kon een vervelende opmerking me van mijn stuk brengen. Nu weet ik dat het niet persoonlijk is. Mijn focus ligt bij de persoon voor wie ik tolk. Het gaat erom dat die zich kan uitdrukken.”

Durf gewoon te beginnen

Voor toekomstige tolken heeft Nadine een duidelijke boodschap: durf te starten, blijf oefenen en wees vooral niet te perfectionistisch. “Wacht niet tot je een taal perfect spreekt. Ik heb zelf lang gewacht omdat ik dacht dat het nóg beter moest. Maar je leert vooral in de praktijk. Als je voelt dat tolken je roeping is, dan komt het goed.”

Voor Nadine gaat tolken over veel meer dan taal alleen. “Mijn basiswaarde is vrijheid,” vertelt ze. “De vrijheid om te spreken en jezelf uit te drukken, waar je ook bent in de wereld. Voor mij hoort dat bij de mensenrechten. Als iemand zich niet kan uitdrukken in zijn eigen taal, wordt die vrijheid beperkt. Daarom is tolken zo waardevol en ben ik iedere dag dankbaar dat ik dit werk mag doen.”